محمد حميد الله ( مترجم : سيد محمد حسينى )
516
مجموعة الوثائق السياسية للعهد النبوي و الخلافة الراشدة ( نامه ها و پيمانهاى سياسى حضرت محمد ( ص ) و اسناد صدر اسلام ) ( فارسي )
من به جانها ، داراييها ، پرستشگاهها و باروى شهر شما ، زنهار دادهام . از اين رو ، شما در پناه ما هستيد و تا آنگاه كه بر پيمان خويش استوار مانيد و سرگزيت و خراج پذيرفته را بپردازيد ، ما نيز بر پيمان شما پايدار خواهيم ماند . 1 . به فتح دال و ضمّ باء ، شهر مشهورى است در كنار درياى هند ( ياقوت 2 / 638 ) . ابن خردادبه ، ديبل را يكى از شهرهاى سند به شمار آورده است ( المسالك و الممالك ص 56 ) . - م . ( 1 ) 347 نامهاى به مردم تفليس ابو عبيد ، ش 522 ؛ طبرى 2674 - 2675 ؛ بلاذرى ص 201 ؛ الأموال ، ابن زنجويه ( خطّى ) ورق 72 / ب . به نام خداوند بخشايندهء بخشايشگر از حبيب بن مسلمه به مردم تفليس : ما با شما در آشتى هستيم . من همراه شما آفريدگارى را مىستايم كه جز او خدايى نيست . امّا بعد : فرستاده تفليسى شما نزد من و مؤمنان همراه من آمد و از زبان شما گفت كه : ما مردمى بوديم كه پس از پشت سر نهادن روزگار خوارى و بىارزشى و نادانى بسيار ، خداوند ما را گرامى داشت و براى ما پيامبرى بر انگيخت . از اين رو سپاس خداى را كه پروردگار جهانيان و بخشاينده و بخشايشگر است ؛ و درود و رحمت وى بر پيامبرش باد كه ما را به وسيلهء او راهنمايى كرد . نيز ( آن ) تفليسى از زبان شما ياد كرد كه خداوند ، هراس ما مسلمانان را در دل دشمنان ما افكنده است ؛ در صورتى كه ما جز از رهگذر يارى آفريدگار ، هيچ توان و نيرويى نداريم . او گفت كه شما دوستدار آشتى با ما هستيد . من و مسلمانان همراه من ، با خواستهء شما ناهماهنگ نيستيم ( 1 ) . تفليسى ره آورد شما را نزد من آورد . ما بهاى نقد و جنس آن را يكصد دينار برآورد كرديم ؛ ولى پرداخت آن ، همهساله براى شما مقرّر نيست . اما ساكنان هر خانه ، بايد يك دينار تمام ، سرگزيت ، نه سربها بپردازند . پيماننامه و زنهار نامهء شما را در برابر انبوه مؤمنان نوشتم و آن را همراه عبد الرّحمن بن جزء نزد شما فرستادم . وى در نظر ما ، مردى انديشمند و آگاه به فرمان خدا و كتاب اوست . اگر محتواى پيماننامه را بپذيريد ، آن را به شما خواهد داد ؛ و گرنه ، او شما را به پيكار